Phản ứng thế halogen — Hexane + nước bromine
Hai lớp hexane/nước brom không phản ứng dù lắc mạnh ở nhiệt độ thường; chỉ khi đun nóng (~50°C) hoặc chiếu sáng thì màu vàng của brom mới nhạt dần — khác hẳn alkene mất màu tức thời (Bài 16), alkane cần được "kích hoạt".
Phản ứng thế halogen — bromine hoá hexane
Alkane có các liên kết C–H bền, không phản ứng với Br₂ ở nhiệt độ thường trong tối — chỉ khi được cung cấp năng lượng hoạt hoá (đun nóng hoặc chiếu sáng) phản ứng thế gốc tự do mới xảy ra.
Điều khiển
C₆H₁₄ + Br₂ →(ánh sáng, t°) C₆H₁₃Br + HBr
Ống nghiệm có hai lớp: nước bromine (vàng) ở dưới, hexane (không màu) ở trên. Thử lắc đều ống nghiệm.
Kết luận
Liên kết C–H trong alkane bền, không phản ứng cộng hay phản ứng thế với Br₂ ở điều kiện thường. Cần năng lượng hoạt hoá (nhiệt độ hoặc ánh sáng) để phá vỡ liên kết Br–Br thành gốc tự do, khởi đầu phản ứng thế halogen. Khác với alkene/alkyne (Bài 16) làm mất màu nước brom ngay lập tức nhờ phản ứng cộng vào liên kết bội kém bền, ở nhiệt độ thường.