Phân rã ngẫu nhiên và chu kì bán rã
Chọn đồng vị (T từ 4,0 s của ²¹⁹Rn đến 7,0×10⁸ năm của ²³⁵U — thang thời gian tự co giãn), kéo N0 từ 20 đến 20 000: mỗi hạt nhân phân rã hoàn toàn ngẫu nhiên, độc lập, nhưng cả tập hợp cho đường cong N(t) mượt dần thành hàm mũ khi N0 lớn — ngẫu nhiên vi mô, quy luật vĩ mô. Kèm đếm kiểu Geiger nhảy thất thường, và ¹⁴C định niên đại tính tuổi từ tỉ lệ còn lại. Chế độ thứ hai: bắn α/β⁻/β⁺/γ vào giấy → nhôm → chì xem tia nào bị chặn ở đâu, bật điện trường xem chiều lệch suy ra dấu điện tích.
Hiện tượng phóng xạ
Ngẫu nhiên ở từng hạt, quy luật ở một tập hợp lớn
Diễn biến
Mỗi hạt nhân phân rã hoàn toàn ngẫu nhiên (xác suất mỗi bước p = 1 − 2^(−dt/T)); tập hợp 2.000 hạt lại cho đường cong mượt gần hàm mũ lí thuyết.(còn 2.000, đếm kiểu Geiger 5s: 0)
Chế độ
T từ 4,0 s (²¹⁹Rn) đến 7,0×10⁸ năm (²³⁵U) — thang thời gian tự co giãn để mọi đồng vị đều xem được ~3 chu kì trong cùng một khoảng thời gian thật.
2.000
N0 nhỏ → đường gãy, nhiễu. N0 lớn → mượt thành hàm mũ. Một slider, hiểu cả bài.